S.S. Goswami

Προσαρμοσμένες στις ανάγκες της σύγχρονης ζωής, οι διδασκαλίες του Sri S. S. Goswami, που μεταδίδονταν κυρίως προφορικά, παρέμειναν πιστές στην αρχαία παράδοση της Γιόγκα. Ο Goswami παρέμεινε αδιάκοπα δραστήριος μέχρι τον θάνατό του, στις 13 Οκτωβρίου 1978.

Παρέδιδε πρακτικά μαθήματα Χάθα Γιόγκα μαζί με τη βοηθό του, την Karin Schalander. Παράλληλα με την πρακτική διδασκαλία, ο Goswami αφιερώθηκε σε εντατική έρευνα και μελέτη της Γιόγκα, ενώ έδινε τακτικά διαλέξεις και κατά διαστήματα έκανε επιδείξεις σε διάφορους φορείς και ιδρύματα.

Το 2010 η ιδιωτική βιβλιοθήκη του Shyam Sundar Goswami, με τη μοναδική της συλλογή έργων για τη Γιόγκα, δωρίθηκε στο Πανεπιστήμιο Lund στη Σουηδία.

Τον Μάιο του 2011 ιδρύθηκε το Goswami Yoga Institute, με σκοπό να συνεχίσει και να προάγει την καλλιέργεια της Γιόγκα σύμφωνα με την πνευματική παρακαταθήκη που άφησε ο διακεκριμένος αυτός Δάσκαλος. Το Ίδρυμα στηρίζει την παρούσα ιστοσελίδα και επιδιώκει τη δημοσίευση σχετικής βιβλιογραφίας για τη Γιόγκα.

Σύντομη βιογραφία

Η χιλιετής παράδοση της Γιόγκα άρχισε να διαδίδεται σε μεγάλη κλίμακα στη Δύση ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Ανάμεσα σε όσους συνέβαλαν περισσότερο σε αυτή τη διάδοση ήταν ο Sri Shyam Sundar Goswami (1891–1978) και ο στενός του μαθητής, Dr. Dinabandhu Pramanick.

Ο Sri Goswami γεννήθηκε στο Santipur της Βόρειας Βεγγάλης. Ο πατέρας του ήταν μουσικός, φιλόσοφος και γυμναστής, και συμμετείχε ενεργά στον αγώνα της Ινδίας για ανεξαρτησία από τη βρετανική κυριαρχία. Ο Sri Goswami εντάχθηκε σε μια οικογενειακή παράδοση επτακοσίων χρόνων, μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον όπου συνυπήρχαν η μόρφωση και η πνευματικότητα. Ένας πρόγονός του υπήρξε γκουρού του βασιλιά Hatnabati και πνευματικός κληρονόμος του διάσημου bhakti yogi Chaitanya. Ακόμη και σήμερα στην Ινδία, το όνομα Goswami συνδέεται με τη γνώση και την πνευματική παράδοση.

Ωστόσο, ο Sri Goswami δεν αφιέρωσε τη ζωή του στη Γιόγκα εξαιτίας της οικογενειακής του παράδοσης, αλλά λόγω της εύθραυστης υγείας του ως παιδί. Ο ξακουστός υπεραιωνόβιος γυμναστής Kali Singha τον έπεισε ότι η καλύτερη μέθοδος για να ενισχύσει και να διαφυλάξει κανείς την υγεία του είναι η άσκηση της Hatha Yoga. Τότε ξύπνησε για τα καλά το ενδιαφέρον του δεκαεπτάχρονου Goswami για τη Γιόγκα, και για δύο χρόνια διδάχθηκε εντατικά ασκήσεις στο πλευρό του δασκάλου του. Την εποχή εκείνη ξακουστός ήταν κάποιος καθηγητής Rammurti, ο οποίος είχε αποκτήσει εντυπωσιακή δύναμη χάρη στη Γιόγκα. Λεγόταν μάλιστα πως μπορούσε να σηκώνει έναν ελέφαντα πάνω στο στήθος του. Τα ερεθίσματα αυτά στάθηκαν καθοριστικά για τον νεαρό Goswami, ο οποίος αποφάσισε οριστικά να αφοσιωθεί στην άσκηση της Γιόγκα.

Λες και από την επέμβαση μιας ανώτερης δύναμης, συνάντησε την ίδια περίοδο τον μεγάλο δάσκαλο Balaka Bharati, ο οποίος τον εισήγαγε στη βαθύτερη γνώση της Hatha Yoga. Ο Sri Goswami ασκήθηκε στο πλευρό του Γκουρού του με αφοσίωση. Μόνο όταν ο Balaka Bharati βεβαιώθηκε ότι ο μαθητής μπορούσε πλέον να σταθεί μόνος του, αποσύρθηκε στο ερημητήριό του στα Ιμαλάια. Μια συνάντηση μερικά χρόνια αργότερα με έναν δάσκαλο της Laya Yoga έφερε μια νέα καμπή στη ζωή του Sri Goswami, καθώς τότε έλαβε την πνευματική του μύηση. Παρά την προηγούμενη εύθραυστη υγεία του, ανέπτυξε μια εξαιρετική ψυχοφυσική δύναμη.

Για περίπου επτά δεκαετίες ο Sri Goswami αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στη μελέτη, την έρευνα και τη διδασκαλία του ευρύτατου πεδίου της Γιόγκα. Στις μελέτες του περιλαμβανόταν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η ανατομία, η φυσιολογία, η νευρολογία, η εφαρμοσμένη ψυχολογία, η σωματική αγωγή και η διατροφή. Παράλληλα, μελετούσε και ανέπτυσσε διαρκώς την ερμηνεία του στα κεντρικά μεταφυσικά ζητήματα της Γιόγκα. Με τρόπο αρμονικό συνένωνε τη θεωρία με την πράξη, τη βαθιά σκέψη με τον πραγματισμό και την καλλιέργεια του σώματος με την πνευματικότητα.

Για τριάντα χρόνια ο Sri Goswami δίδαξε στο ομώνυμο Ινστιτούτο Γιόγκα του πατέρα του (ιδρύθηκε στο Santipur το 1919). Έπειτα, συνοδευόμενος από τον στενό του μαθητή Pramanick, άρχισε να περιοδεύει σε ολόκληρη την Ινδία με σκοπό να διαδώσει τη διδασκαλία της Γιόγκα σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας ή κάστας. Οι διαλέξεις και οι επιδείξεις του απευθύνονταν κυρίως σε εκπαιδευτικά ιδρύματα και ιδιαίτερα στον ιατρικό κόσμο, αλλά και σε άρχοντες, μαχαραγιάδες (ένας από αυτούς τον αποκάλεσε «Το Λιοντάρι της Βεγγάλης»), υπουργούς και άλλους αξιωματούχους.

Ύστερα από επίσημη πρόσκληση του κ. Krishna Menon, πρεσβευτή της Ινδίας στο Ηνωμένο Βασίλειο (μετέπειτα Υπουργού Άμυνας της Ινδίας), ο Sri Goswami εκπροσώπησε την πατρίδα του στο Παγκόσμιο Συνέδριο Σωματικής Αγωγής το 1949, που διοργανώθηκε στα πλαίσια του φεστιβάλ Lingiaden στη Σουηδία, όπου συμμετείχαν 64 χώρες. Εκεί, οι διαλέξεις και οι επιδείξεις του είχαν ως αποτέλεσμα να τον καλέσει μια αντιπροσωπεία Σουηδών ιατρών, μεταξύ άλλων από το Karolinska Institutet, να εγκατασταθεί μόνιμα και να διδάξει Γιόγκα στη Στοκχόλμη. Έτσι ιδρύθηκε το πρώτο Ινστιτούτο Γιόγκα στη Σκανδιναβία, το Goswami Yoga Institute, που είναι πιθανότατα και το πρώτο στην Ευρώπη.

Εργαζόμενος ακατάπαυστα μέχρι τις τελευταίες του μέρες, ο Sri Shyam Sundar Goswami έφυγε από τη ζωή το 1978, σε ηλικία 87 ετών. Με τον θάνατό του ολοκληρώθηκε μια πορεία συνυφασμένη με τη Γιόγκα, γεμάτη αναζήτηση, πειραματισμό και ακούραστη διδασκαλία. Η Εγκυκλοπαίδεια της Γιόγκα, την οποία ετοίμαζε, έμεινε δυστυχώς ανολοκλήρωτη, ενώ το έργο του Laya Yoga: The Definitive Guide to the Chakras (Inner Traditions) δημοσιεύθηκε λίγο πριν τον θάνατό του. Μια σύνοψη της διδασκαλίας του είναι διαθέσιμη στο βιβλίο Foundations of Yoga (Inner Traditions) του Basile P. Catoméris.

Σήμερα, ο Sri Goswami θεωρείται αυθεντία και ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές της επιστήμης της Γιόγκα στη νεότερη εποχή. Στις καρδιές πολλών μαθητών του, ο χαρισματικός «Λέων της Βεγγάλης» παραμένει ένα ζωντανό σημείο αναφοράς και πηγή έμπνευσης.

Μετά τον θάνατο του Sri Goswami, η διδασκαλία του συνεχίστηκε από το Goswami Yoga Institute υπό την καθοδήγηση των στενών του μαθητών, Karin Schalander (†2009) και Basile Catoméris. Σήμερα, τα μαθήματα Γιόγκα στη Σουηδία συνεχίζονται από τη στενή μαθήτρια του Basile, Eva Olandersson.

---

Πνευματικοί πρόγονοι

Η οικογένεια Goswami είναι γνωστή ήδη από τον 14ο αιώνα, και μέχρι σήμερα το όνομα παραμένει σεβαστό στη Βεγγάλη. Ένας από τους προγόνους του Shri Goswami έγινε γκουρού του βασιλιά Hatnabati, την εποχή που ζούσε και δίδασκε ο μεγάλος bhakti yogi και μεταρρυθμιστής Chaitanya (1486–1533), ο οποίος έδρασε στην Puri. Πριν από τον θάνατό του, ο Chaitanya έχρισε πνευματικό του διάδοχο τον πρόγονο της οικογένειας Goswami. Ωστόσο, οι ρίζες της οικογένειας φτάνουν ακόμη πιο πίσω· ο ίδιος ο Shri Goswami ανέφερε τον Vasya ως πιθανό ιδρυτή της γενεαλογίας του.

Σημαντική μορφή που επηρέασε βαθιά τον Shri Goswami ήταν ο ερημίτης Balaka Bharati, ένας γιόγκι προικισμένος με εξαιρετικές δυνάμεις, ο οποίος ζούσε κοντά στο πατρικό σπίτι της οικογένειας στο Santipur.

Στη συνέχεια της πνευματικής του αναζήτησης, ο Shri Goswami γνώρισε ακόμη έναν μεγάλο Δάσκαλο της Γιόγκα, που τον μύησε στη γνώση των τσάκρα – τη Laya Yoga (γνωστή και ως Kundalini Yoga), ένα μονοπάτι που βρίσκεται ανάμεσα στη Hatha Yoga και τη Raja Yoga. Ο ίδιος αυτός Δάσκαλος ήταν εκείνος που αργότερα μύησε και παντρεύτηκε τη Ma Santi Devi.

Η Ma Santi Devi γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου του 1904 σε ένα χωριό της Βόρειας Βεγγάλης. Σε ηλικία έντεκα ετών συνδέθηκε με τον μελλοντικό της σύζυγο, Sri Nirapada Sharma, ο οποίος ήταν δάσκαλος σε σχολείο σε κοντινό χωριό και επίσης Δάσκαλος της Laya Yoga.

Για οκτώ χρόνια η Ma Santi Devi ακολούθησε τους κανόνες της brahmacharya, προτού λάβει τη μύηση (diksha) από τον γκουρού και σύζυγό της. Στα επόμενα χρόνια, εκείνος της δίδαξε το μονοπάτι της bhakti yoga – της αφοσίωσης – και τις σχετικές τελετουργίες: puja, braja, japa, σύμφωνα με τις αρχαίες ινδουιστικές γραφές (shastras).

Η Ma Santi Devi αποκαλούσε τον Δάσκαλο και σύζυγό της «Masterjee». Όταν ήταν στις αρχές των τριάντα της, πέθανε ο «Masterjee», αφήνοντάς την χήρα με έναν γιο, τη φιλάσθενη σύζυγό του και τα τρία τους παιδιά.

Λίγο αργότερα, μια νέα συμφορά θα χτυπήσει τη Ma Santi Devi: ο γιος της σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, αφήνοντάς την ξαφνικά μόνη με την ευθύνη να φροντίσει τη νύφη και τα τρία εγγόνια της. Από τότε η ζωή της μοιράστηκε ανάμεσα στην πνευματική άσκηση και τις ευθύνες του σπιτιού, ενσαρκώνοντας τον δρόμο της «Μέσης Οδού».

Με τη βοήθεια αφοσιωμένων μαθητών, όπως του Vibhuti και του Shyam Sundar Goswami, της παραχωρήθηκε μια έκταση γης στο Gopalpur, όπου έχτισε το σπίτι της και έζησε με τη νύφη της Arati και τα εγγόνια Devkumar, Shibani και Sarbani.

Αν και δεν είχε καμία τυπική μόρφωση, η γιόγκι από το Gopalpur διέθετε πλούσια πνευματική σοφία και ήταν ταυτόχρονα πρακτική και ανθρωπίστρια. Σε όλη της τη ζωή η Ma Santi Devi ακτινοβολούσε αταραξία και εσωτερική γαλήνη. Αντιμετώπιζε όλους το ίδιο – συγγενείς, Ινδούς και ξένους μαθητές – σαν να ήταν παιδιά της. Αυτή η αταραξία και η όραση της ισότητας (sama-darshana) είναι χαρακτηριστικές των ολοκληρωμένων γιόγκι(νι), όπως περιγράφεται στη Bhagavad Gita (II,48· V,18· VI,32).

«Μεγάλες ψυχές σαν κι εκείνη δεν φεύγουν ποτέ· συνεχίζουν να εμπνέουν και να διδάσκουν τις επόμενες γενιές με λεπτούς αλλά δυνατούς τρόπους. Αρκεί να τις σκεφτούμε, και θα βρίσκονται εκεί για να μας καθοδηγούν και να μας δείχνουν τον δρόμο», είπε γι’ αυτήν ένας πνευματικός θαυμαστής.

---

Πνευματικοί κληρονόμοι

Karin Schalander

Για σχεδόν τριάντα χρόνια, η Karin Schalander υπήρξε από τις πιο κοντινές μαθήτριες του Shyam Sundar Goswami. Η πρώτη τους συνάντηση έγινε το 1949, στη Στοκχόλμη, όταν ο Δάσκαλος είχε προσκληθεί να μιλήσει στο Παγκόσμιο Συνέδριο Σωματικής Αγωγής, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Lingiaden.

Εκεί, μια ομάδα Σουηδών γιατρών του ζήτησε να μείνει και να διδάξει Γιόγκα στη χώρα, μια διαδικασία με πολλά διοικητικά εμπόδια. Ενθουσιασμένη με την προοπτική να έχει πρόσβαση στη διδασκαλία του, η Karin Schalander προσφέρθηκε να τον βοηθήσει στις επαφές του με τις αρχές. Ήταν χάρη στη δική της βοήθεια που ο Goswami πήρε την πολυπόθητη άδεια παραμονής, ξεκινώντας έτσι τη διδασκαλία και το ερευνητικό του έργο στη Σουηδία.

Η Karin βοήθησε με πολλούς τρόπους τον Δάσκαλό της, οργανώνοντας μαθήματα και επιδείξεις Γιόγκα σε διάφορους χώρους της Στοκχόλμης. Ο Goswami, εκτιμώντας την προσφορά της, σύντομα της ζήτησε να ξεκινήσει η ίδια μαθήματα asana για αρχάριους, υπό την καθοδήγησή του. Η διδασκαλία αυτή έγινε η κύρια της απασχόληση μέχρι το 2007.

Αφοσιωμένη και επίμονη μαθήτρια, η Karin διέθετε εντυπωσιακό έλεγχο του σώματός της. Κατόρθωσε, για παράδειγμα, να κατακτήσει την τεχνική του vasti, μια δύσκολη άσκηση εσωτερικού καθαρμού, ιδιαίτερα σπάνια για γυναίκες στη Δύση.

Μυήθηκε στην παράδοση της Γιόγκα από τον Δάσκαλό της, Sri Goswami, λαμβάνοντας προσωπικό μάντρα που είχε επιλέξει για εκείνη η Ma Santi Devi.

Τα τελευταία της χρόνια τα πέρασε στο πατρικό της σπίτι στο Gräsmark της Σουηδίας. Στις 7 Δεκεμβρίου 2009 έφυγε ήσυχα και γαλήνια από τη ζωή, έχοντας αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της στη Γιόγκα.

Basile P. Catomeris

Ένας από τους πιο αφοσιωμένους μαθητές του Shri Goswami υπήρξε ο Basile Catomeris, ένας ίσως ασυνήθιστος Δυτικός για την εποχή εκείνη, που για περισσότερες από δύο δεκαετίες έμελλε να δεχτεί με υπομονή και αφοσίωση ανεκτίμητες θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις στα πόδια του Δασκάλου του.

Στη διάρκεια της μακράς μαθητείας του εισήλθε στον εσωτερικό κύκλο του Ινστιτούτου, και με τον καιρό απέκτησε το προνόμιο να γίνει ερευνητικός βοηθός του Γκουρού του. Σταδιακά του ανατέθηκε επίσης να διδάσκει ο ίδιος τα μαθήματα του Shri Goswami. Λίγο πριν από την εκδημία του Δασκάλου του, ο Basile έλαβε επιτέλους την πολυπόθητη μύηση στην πανάρχαια παράδοση της Γιόγκα, ύστερα από είκοσι ένα χρόνια σπουδών και άσκησης.

Το 1983 ο Basile ταξίδεψε στην Ινδία μαζί με μια μικρή ομάδα μαθητών από τη Σκανδιναβία, για να συναντήσει τη Ma Santi Devi, την πνευματική μητέρα του αείμνηστου Γκουρού του· μια θεοφοβούμενη Βεγγαλέζα yogini που ακολουθούσε τα μονοπάτια της laya και της bhakti yoga.

Κατά τη συνάντησή τους, εκείνη τον προσφώνησε με τα λόγια:
«Virachari (Basile), δεν ήρθες εδώ για να επισκεφθείς την πνευματική μητέρα του εκλιπόντος Γκουρού σου, αλλά για να λάβεις τη μύηση στο Brahma Mantra (Brahma Mantra diksha*), όπως είχα προηγουμένως δώσει στον Γκουρού σου μαζί με το πνευματικό όνομα Jñanananda Giri. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μυεί άλλους μαθητές χωρίς αυτήν».

Ήταν η Ma Santi Devi μαζί με τον Shyam Sundar Goswami, αυτοί οι δύο ξεχωριστοί εκπρόσωποι της γιογκικής παράδοσης, που κάλεσαν τον Vishuddhananda Giri (Basile) να μεταδώσει τη γνώση του σε άλλους.

*Σύμφωνα με την παράδοση της Γιόγκα, η τελική μύηση ενός γιόγκι.

---

Μαρτυριες για τον Shri Goswami

«Ο Shyam Sundar Goswami είναι ο σημαντικότερος ερμηνευτής της γιόγκα στη σύγχρονη εποχή.»

Shri Karunamoya Saraswati

«Από τα βάθη της καρδιάς μου εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου προς αυτήν τη φωτεινή ψυχή… Ήταν παράδειγμα ανθρώπου που εστίαζε στο ουσιώδες — στην ίδια τη ζωή… Μπροστά του ήταν αδιανόητο να πει κανείς ψέματα ή να παρεκκλίνει, έστω και λίγο, από την αλήθεια… Η ηθική του υπόσταση ξεπερνούσε εκείνη οποιουδήποτε έχω γνωρίσει· υπήρξε λαμπρό παράδειγμα ακεραιότητας…

Δεν θα είχα ποτέ μπορέσει να αντιμετωπίσω τις δυσκολίες της ζωής μου χωρίς τη δύναμη που αντλούσα από τη γαλήνη του και την αγάπη για την αλήθεια που μου δίδαξε.»

Professor Gunnar Adler-Karlsson

«Ο “Καθηγητής” (Goswami) εμψυχωνόταν από ένα γνήσιο πάθος για την επιστημονική έρευνα και τη συστηματοποίηση του αντικειμένου της μελέτης του… Πάντα μπορούσα να βασιστώ πάνω του, ακόμη και σε περίοδο κρίσης ή ασθένειας· πάντοτε προσεκτικός, άκουγε τα προβλήματά μου και μου πρόσφερε τον φωτισμένο λόγο του, συχνά και τη φιλοξενία του τραπεζιού του. Κάθε φορά που τον επισκεπτόμουν, με πλημμύριζε μια βαθιά ελπίδα για το μέλλον, ένα έντονο αίσθημα χαράς και ευτυχίας.»

Dr. Ulf Jansson

«Ήταν ένα θαυμαστό μνημείο δύναμης, κι εμείς καθόμασταν στα πόδια του γεμάτοι λαχτάρα να μάθουμε… Αναλογιζόμενος εκείνη την εποχή, συνειδητοποιώ πως, χωρίς αμφιβολία, ήταν τότε —όταν καθόμασταν πάνω στις κουβέρτες μας, απλωμένες στο χαλί του— που βίωσα τις πιο πολύτιμες στιγμές της ζωής μου.»

Claude Kayat, author

«Διατηρώ την ανάμνηση της πολύ ιδιαίτερης, σχεδόν κατανυκτικής ατμόσφαιρας που επικρατούσε στον μικρό κύκλο των μαθητών του, όπως και της έντονης προσωπικής ακτινοβολίας του Goswami. Για μένα, τα μαθήματά του ήταν κυρίως μια άσκηση στο να ακούω ένα μήνυμα που προσπαθούσε να μας μεταδώσει μέσα από μεγάλες αποστάσεις — τόσο εξωτερικές όσο και εσωτερικές.»


Dr.Birgitta Olivecrona

«Ολόκληρη η προσωπικότητά του ενσάρκωνε το ιδεώδες της Γιόγκα (deva deha) και ταυτόχρονα τα ιδανικά της Αρχαίας Ελλάδας: δύναμη, σοφία, θάρρος και κάλλος — όλα εκείνα που ονομάζουμε Ζωή… Σε όλη τη μακρά μου ζωή υπήρξε δάσκαλός μου, σύμβουλος και φίλος — ένας Guru, ένας πνευματικός πατέρας.»

Vishuddhananda Giri (Basile Catoméris)